Mengapa PKS Malaysia Masih Membuat Keputusan Secara 'Agak-Agak'?
Data Ada, Tetapi Keputusan Masih Salah
Bayangkan dua buah syarikat menjual produk yang hampir sama, menyasarkan pelanggan yang sama dan beroperasi dalam pasaran yang sama. Kedua-duanya mempunyai pekerja yang berpengalaman, jualan yang memberangsangkan dan pelanggan yang setia.
Namun, selepas setahun berlalu, sebuah syarikat berkembang dengan pantas. Keuntungannya meningkat, operasi menjadi lebih cekap dan keputusan perniagaannya semakin tepat. Sebuah lagi pula masih bergelut dengan masalah aliran tunai, lambakan stok, kos operasi yang semakin meningkat dan keuntungan yang tidak seiring dengan pertumbuhan jualan.
Apa yang membezakan kedua-dua syarikat ini?
Jawapannya bukan modal yang lebih besar. Bukan juga teknologi yang lebih mahal atau pekerja yang lebih ramai.
Perbezaan terbesar ialah cara mereka membuat keputusan.
Syarikat pertama membuat keputusan berdasarkan data yang tepat dan analisis yang menyeluruh. Syarikat kedua pula masih bergantung kepada pengalaman, gerak hati dan andaian.
Persoalannya, berapa banyak organisasi di Malaysia yang masih berada dalam kategori kedua?
PKS Tidak Kekurangan Data
Ramai beranggapan masalah utama PKS ialah kekurangan data.
Hakikatnya, kebanyakan organisasi hari ini mempunyai data yang jauh lebih banyak berbanding sedekad lalu.
Setiap transaksi jualan direkodkan.
Setiap stok yang keluar masuk mempunyai rekod.
Setiap kempen pemasaran meninggalkan jejak prestasi.
Setiap aduan pelanggan disimpan.
Setiap pembayaran mempunyai sejarahnya.
Masalah sebenar bukan kekurangan data.
Masalah sebenar ialah data tersebut hidup bersendirian.
Sebahagian berada dalam sistem akaun.
Sebahagian lagi berada di dalam fail Microsoft Excel.
Ada yang disimpan dalam WhatsApp.
Ada yang berada dalam e-mel.
Malah, tidak sedikit maklumat penting hanya berada dalam memori pekerja yang telah lama berkhidmat.
Akibatnya, organisasi mempunyai ribuan data tetapi hampir tiada maklumat yang boleh membantu membuat keputusan strategik.
Data yang tidak saling berhubung hanyalah koleksi nombor.
Ia tidak mampu menjawab persoalan yang benar-benar penting.
- Produk manakah yang sebenarnya memberikan margin keuntungan tertinggi?
- Pelanggan manakah yang paling menguntungkan syarikat?
- Kempen pemasaran mana yang benar-benar menghasilkan jualan
- Mengapa keuntungan menurun walaupun jualan meningkat?
- Mengapa stok sentiasa tidak mencukupi bagi sesetengah produk tetapi berlebihan bagi produk lain?
Jika soalan-soalan ini tidak dapat dijawab dalam beberapa minit, organisasi sebenarnya sedang membuat keputusan dalam keadaan "kabur".
Bahaya Membuat Keputusan Berdasarkan Gerak Hati
Pengalaman merupakan aset yang sangat bernilai.
Namun pengalaman mempunyai satu kelemahan besar.
Ia melihat ke belakang.
Dunia perniagaan hari ini berubah terlalu pantas untuk bergantung sepenuhnya kepada pengalaman lampau.
Trend pengguna berubah.
Ekonomi berubah.
Cuaca berubah.
Rantaian bekalan berubah.
Teknologi berubah.
Apa yang berjaya enam bulan lalu belum tentu berjaya hari ini.
Lebih membimbangkan, gerak hati manusia dipengaruhi oleh emosi, tekanan kerja dan kecenderungan memilih maklumat yang mengesahkan kepercayaan sendiri (confirmation bias).
Keputusan yang dibuat berdasarkan andaian mungkin betul sekali dua.
Tetapi dalam dunia yang semakin kompetitif, satu keputusan yang salah boleh menyebabkan kerugian ratusan ribu malah jutaan ringgit.
Apabila Data Tidak Boleh "Bercakap"
Bayangkan seorang doktor menerima keputusan ujian darah, tekanan darah, ECG dan imbasan X-ray seorang pesakit.
Namun semua laporan itu diletakkan dalam fail yang berasingan tanpa ada siapa yang menghubungkannya.
Adakah doktor mampu membuat diagnosis yang tepat?
Begitulah keadaan kebanyakan organisasi hari ini.
Mereka memiliki data daripada pelbagai sistem tetapi data itu tidak pernah berhubung antara satu sama lain.
Akhirnya, pengurusan terpaksa meminta kakitangan menyediakan laporan secara manual setiap minggu atau setiap bulan.
Bukan sahaja proses ini memakan masa, malah ia meningkatkan risiko kesilapan manusia.
Lebih malang lagi, apabila laporan siap disediakan, maklumat tersebut sudah pun menjadi sejarah.
Keputusan pula dibuat berdasarkan keadaan yang telah berlalu, bukan keadaan semasa.
Dunia Sedang Berubah
Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, hampir setiap negara maju mula menjadikan data sebagai aset strategik negara.
Organisasi yang dahulunya bersaing berdasarkan harga kini bersaing berdasarkan keupayaan memahami data.
Bank menggunakan analitik untuk mengesan penipuan dalam beberapa saat.
Syarikat logistik menggunakan data bagi menentukan laluan penghantaran paling optimum.
Hospital menggunakan analitik untuk meningkatkan keberkesanan rawatan.
Pengilang menggunakan ramalan permintaan bagi mengelakkan pembaziran inventori.
Perubahan ini bukan lagi pilihan.
Ia sudah menjadi standard baharu.
Menurut PwC, AI berpotensi menyumbang sehingga AS$15.7 trilion kepada ekonomi global menjelang tahun 2030, dengan sebahagian besar nilai tersebut datang daripada keputusan yang lebih baik hasil gabungan data dan analitik. Ini menunjukkan bahawa data bukan lagi sekadar rekod operasi, tetapi pemacu utama pertumbuhan ekonomi masa hadapan.
Lebih penting lagi, Gartner menjangkakan bahawa dalam tempoh beberapa tahun akan datang, organisasi yang menjadikan data dan analitik sebagai asas kepada setiap keputusan strategik akan mempunyai kelebihan daya saing yang jauh lebih tinggi berbanding organisasi yang masih bergantung kepada kaedah tradisional.
Ekonomi Masa Hadapan Dipacu Data
Kita sering mendengar ungkapan bahawa "data ialah minyak baharu."
Hakikatnya, ungkapan itu sudah tidak begitu tepat.
Minyak akan habis apabila digunakan.
Data pula semakin bernilai apabila dianalisis.
Dalam tempoh sedekad akan datang, ekonomi dunia dijangka semakin bergantung kepada keupayaan organisasi mengumpul, mengurus dan menganalisis data.
AI hanyalah enjin. Data ialah bahan apinya.
Tanpa data yang berkualiti, AI tidak mampu menghasilkan keputusan yang tepat.
Tanpa analisis yang baik, data hanyalah nombor.
Tanpa tindakan yang betul, analisis pula hanyalah laporan.
Inilah sebabnya organisasi yang benar-benar berjaya pada masa hadapan bukanlah organisasi yang memiliki AI paling canggih.
Sebaliknya, organisasi yang mempunyai data paling berkualiti serta mampu menukarkannya kepada tindakan yang tepat pada masa yang tepat.
Persoalan Yang Patut Ditanya Oleh Setiap Pemilik Perniagaan
Daripada bertanya "Patutkah saya menggunakan AI?"
Mungkin soalan yang lebih tepat ialah "Adakah data dalam organisasi saya cukup bersih, tersusun dan saling berhubung untuk membolehkan AI membantu saya membuat keputusan?"
Kerana AI tidak mampu membetulkan data yang bercelaru.
Ia hanya mempercepatkan proses menganalisis data yang berkualiti.
---
Rujukan:
